آسم و انواع آن

[yasi]

[h=1]آسم و انواع آن

[/h]بیمار) آقایی 25 ساله هستم که از مدت ها پیش دچار تنگی نفس می شوم و ناراحتی من با مصرف سیگار تشدید می شود. خس خس سینه هم دارم و بعضی مواقع شب ها به خاطر شدت تنگی نفس و سرفه از خواب بیدار می شوم. چند ماه پیش که به پزشک مراجعه کردم برایم تشخیص آسم را دادند. لطفاً مرا راهنمایی کنید که آیا نیاز به مصرف دارو دارم یا نه؟

http://img1.tebyan.net/big/1386/02/1792512221911252208232322912446211182207.jpg

لطفاً بفرمایید آسم چیست؟

آسم یک کلمه یونانی قدیمی به معنی نفس زدن است. دانشمندانی مثل سقراط، ارسطو و ابوعلی سینا در مورد این بیماری مطالب زیادی نوشته اند و توصیه هایی نیز داشته اند. به طور کلی در این بیماران تماس راه های هوایی، افزایشی واکنشی نسبت به محرک های مختلف ( که در انسان های طبیعی و نرمال این واکنش ها دیده نمی شود) را نشان می دهد.

به دنبال این محرک یک افزایش تحریک پذیری در راه های هوایی این ها به وجود می آید و متعاقب آن راه های هوایی تنگ شده و نفس کشیدن برای فرد مشکل می شود و فرد دچار علایم آسم می گردد.

این بیماری در چه افرادی بیشتر دیده می شود؟

شیوع این بیماری از 15-5 درصد در بین افراد می باشد و بیشتر، افراد زیر 12 سال دچار آسم می شوند. حدود 50 درصد افرادی که آسم دارند، زیر سن 12 سالگی، 25 درصد قبل از 40 سالگی و 25 درصد بعد از 40 سالگی به آسم مبتلا شده اند.

نسبت ابتلا در مردان به زنان حدود 2 به 1 می باشد، ولی بعد از بلوغ این اختلاف شیوع از نظر جنسی برطرف می شود و تقریباً هر دو جنس به یک اندازه مبتلا می شوند.

بیماری آسم بر چند نوع می باشد؟

بیماری آسم انواع مختلفی دارد. یک نوع از انواع آسم که به نام "آسم آلرژیک" خوانده می شود معمولاً در سنین کودکی و جوانی بیشتر دیده می شود و زمینه "حساسیت" بزرگ ترین عامل خطر برای بروز آن می باشد.

بزرگ ترین گروه مستعد ابتلا به "آسم آلرژیک" ، افرادی هستند که در سنین پایین تر دچار آسم شده اند و اگر بیشتر دقت شود معمولاً در یکی از افراد خانواده این بیماران، سابقه ای از حساسیت وجود دارد.

 

این حساسیت ممکن است یک حساسیت فصلی باشد که با علایمی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش حلق، قرمزی و خارش چشم خود را نشان می دهد و یا به صورت یک حساسیت پوستی باشد.

نوع دیگر آسم آلرژیک می تواند ناشی از آلرژن های محیطی باشد. از آلرژن های محیطی می توان به گرد و خاک و ذرات معلق در هوا تا آلرژن های ناشی از ادرار و مدفوع حیوانات یا پر و پشم حیوانات و یا گرده افشانی گیاهان اشاره کرد که سبب ابتلا فرد به بیماری آسم می شوند.

نوع دیگر آسم، غیرآلرژیک می باشد. البته این تقسیم بندی، تقسیم بندی کاملی نیست و ممکن است بعضی از افراد در هیچ کدام از این تقسیم بندی ها نگنجند.

آیا ژنتیک و جنبه های ارثی در ابتلا به بیماری آسم تاثیر دارند؟

از نظر علمی مهم ترین علت و رابطه ای که در ابتلا به بیماری آسم ثابت شده فاکتور ژنتیک می باشد، یعنی فردی که پدر یا مادرش مبتلا به آسم باشند، بیشتر در خطر ابتلا به آسم قرار می گیرد و اگر هر دو نفر (پدر و مادر) آسم داشته باشند، قطعاً امکان ابتلا فرزندان بیشتر خواهد شد.

آیا این بیماران می توانند هر شغل و فعالیت اجتماعی داشته باشند؟

نوع شغل در تشدید و ایجاد بیماری بسیار مهم می باشد. نوعی از آسم را به نام "آسم وابسته به شغل" می نامند. به طور متوسط 10 درصد بیماران آسمی، آسم وابسته به شغل دارند؛مثل کارگرانی که در کارخانه ریسندگی و بافندگی کار می کنند یا کسانی که بیشتر با پنبه سر و کار دارند یا کارگرانی که در معرض رنگ کاری هستند.

بنابراین پزشک حتماً باید به شغل بیمار در هنگام درمان توجه کند و خود بیمار نیز به خوبی شرح حال خود را بیان کند. البته قابل ذکر است که با معاینه فیزیکی و تست های تحریکی آسم، بیماری کاملاً تشخیص داده می شود و قابل درمان و کنترل خواهد بود.

 

 

تبیان

[yasi]

[h=1]علائم بیماری آسم و تشخیص آن

[/h][h=1]

 

[/h]در مطلب قبلی در مورد خود بیماری آسم و انوع آن ، واینکه چه افرادی بیشتر مستعد ابتلا به آن هستند برای شما توضیح دادیم. حال سایر اطلاعات راجع به این بیماری را پیگیری می کنیم.

[h=2]عوامل زمینه ساز بیماری آسم کدام است؟[/h]علاوه بر علت ژنتیک، یک سری از آلرژن های خانگی مانند سوسک های خانگی می توانند سبب ایجاد آسم شوند و یا در فرد مستعد امکان ابتلا را افزایش دهند.

هم چنین یک سری از داروها مانند آسپرین، ایندومتاسین و بعضی از داروهای قلبی می توانند باعث ایجاد آسم در فرد مستعد شوند.

موادی که به اصطلاح آلاینده های محیطی گفته می شود و آن هایی که در هوا رسوب می کنند، مانند ذرات اگزوز ماشین هم می توانند سبب آسم شوند. از جمله آلاینده های محیطی می توان به فاکتورهای شغلی و افرادی که سر و کارشان با بافندگی یا وسایل کشاورزی است، اشاره کرد. این افراد بیشتر در معرض ابتلا به آسم قرار دارند.

از موارد دیگر، مسایل عفونی می باشد. عفونت های ویروسی شایع ترین علت ابتلا به آسم می باشند، مانند عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی که می تواند باعث حمله آسم شود.

از عوامل دیگر که باعث ایجاد آسم می شود، استرس های روحی می باشد و باید گفت که هر هیجان روحی و استرسی می تواند باعث شروع حمله یا بیماری آسم شود.

افرادی که پدر و مادر سیگاری دارند احتمال این که بعداً دچار بیماری آسم شوند زیادتر است.

[h=2]علایم بیماری آسم کدام است؟[/h]مهم ترین علامت های آسم، سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس است. البته لازم نیست که بیمار هر سه علامت را با هم داشته باشد و ممکن است بیمار فقط یکی از انواع علامت ها را داشته باشد. هم چنین بیمار ممکن است علایم دیگری مانند افزایش خلط، حساس بودن به بوها مانند بوی غذا، بوی عطر و بوی بعضی از گل های تند را داشته باشند. معمولاً در افراد آسمی حملات آسم و تنگی نفس و حملات سرفه در شب ها باعث می شود که این بیماران از خواب بیدار شوند.

لازم به ذکر است که معمولاً افراد بالغ مبتلا به آسم، در کودکی نیز دچار خس خس سینه بوده اند و والدین اظهار می دارند که این بیماران در زمان کودکی دچار سرماخوردگی های طولانی مدت می شده اند و سرفه های طولانی داشته اند.

http://img1.tebyan.net/big/1386/02/2533315117202921761901104925316898831325.jpg

[h=2]راه های تشخیص بیماری آسم کدام است؟[/h]مهم ترین راه تشخیص، شرح حال و معاینه بیمار می باشد که توسط پزشک انجام می گیرد و در صورت صلاحدید پزشک اسپیرومتری انجام می گیرد. چنان چه بیمار آسم داشته باشد در این تست مشخص می شود. بدین صورت که در این تست حجم های ریوی کاهش پیدا می کند. در طی این آزمایش به مریض اسپری داده می شود و آزمایش، قبل و بعد از مصرف اسپری تکرار می شود، بعد از مصرف اسپری آن حجم که قبل از مصرف اسپری کاهش پیدا کرده بود، بعد از مصرف اسپری معمولاً درصدی افزایش حجم پیدا می کند. انجام تست قبل و بعد از مصرف اسپری جهت تشخیص کمک کننده است، چون بیمارانی هستند که اسپیرومتری طبیعی دارند و نشانی از کاهش حجم نشان نمی دهند و فقط به صورت دوره ای دچار مشکل می شوند.حتی ممکن است این دوره ها به حدود چندین سال هم بکشد.

در کل این بیماری می توان حمله ای یا متناوب باشد و حتی ممکن است بیمار در صبح خوب باشد و در شب حالش بد شود و یا ممکن است بیمار فقط در شب ها حالش بد باشد و در نتیجه تست تنفسی هم می تواند تابعی از این قانون باشد. در این گونه موارد پزشک می تواند از تست های تحریکی استفاده کند تا متوجه شود که بیمار آسم دارد یا نه.

[yasi]

[h=1]راه های درمان آسم

[/h][h=2]راه های درمان بیماری آسم کدام است؟[/h]درمان این بیمار، دو اصل مهم دارد:

الف) فرد مبتلا باید بداند که آسم، یک بیماری مزمن است و ممکن است در طی زندگی او، به طور متناوب تشدید شود و نیاز به درمان طولانی مدت داشته باشد، ولی خوشبختانه بیماری کاملاً قابل کنترل است.

ب) مساله بعدی این است که این بیماری صد در صد قابل درمان نیست، ولی قابل کنترل است و اگر کنترل نشود و درمان جدی گرفته نشود، می تواند خطرناک و حتی کشنده باشد. اما اگر بیمار به پزشک خود اعتماد کند و دایم با پزشک در ارتباط باشد و بیماری خود را قبول کند و از آن نترسد (با توجه به این بیماری حدود 10 درصد کل افراد جامعه را در برگرفته است)، کاملاً کنترل می شود.

راه های درمان، بر سه اصل استوار می باشد:

اول اینکه آسم و علت های دیگری که باعث تشدید آن می شوند، به درستی توسط پزشک تشخیص داده شوند. چه بسا فردی، سال ها با تشخیص آسم تحت درمان قرار می گیرد و بعداً پزشک متوجه می شود که بیمار داروی نامناسبی مانند پروپروانولول یا ایندرال مصرف می کرده که این داروها، باعث تشدید بیماری آسم می شوند و یا علت دیگری مانند ریفلاکس معده (ترش کردن غذا) وجود دارد.

مساله بعدی سینوزیت می باشد. بیمار باید حتماً از علایم سینوزیت آگاه باشد و در صورت وجود ترشحات پشت حلق، به پزشک خود گزارش دهد تا پزشک نسبت به درمان آن اقدام کند.

سومین مساله تماس با مواد حساسیت زا می باشد، مثل تماس با پرندگان، ادرار و مدفوع حیوانات، گرده های گل ها و گل کاری.

مسایل غیر ریوی هم می توانند باعث تنگی ریوی و بروز علایمی شبیه آسم شوند مانند نارسایی قلبی. حتی کم خونی می تواند باعث تنگی نفس شود که باید با علایم آسم افتراق داده شود.

در درمان های غیر دارویی حذف آلرژن ها در مواقع لازم به نفع بیمار می باشد و اگر بیماران بتوانند از محل آلوده به یک محل سالم نقل مکان کنند، بسیار خوب است.

مساله بعدی تغذیه می باشد، البته توصیه خاصی در مورد هیچ غذایی از طرف پزشک داده نمی شود و فقط عنوان می شود که وقتی با مصرف هر غذایی احساس می شود که مشکل تشدید می گردد باید از برنامه غذایی حذف شود در نتیجه غذاهایی را که ایجاد حساسیت می کنند نباید مصرف کرد مانند انواع فلفل، زعفران، کرفس، انگور و خربزه.

http://img1.tebyan.net/big/1386/02/1552131202304915221165112192178104262356985.jpg

در درمان دارویی، داروها را به دو گروه عمده تقسیم بندی می کند: گروه اول داروهایی هستند که موقع حمله ی آسم باید مصرف شوند، مثل اسپری سالبوتامول که به وسیله آن بایستی سریعاً برونش باز شود.

توصیه می شود که هر بیماری همیشه اسپری سالبوتامول را همراه داشته باشد و بهتر است با وسایل کمک اسپری مصرف شوند و چنانچه مشکل بیمار با اسپری برطرف نشود، حتماً به بیمارستان مراجعه کند.

گروه دوم داروهایی هستند که باعث جلوگیری از حمله آسم می شوند، مانند داروهای کورتون، انوع داروهای خوراکی گشاد کننده برونش و اسپری های ترکیبی که اگر درست مصرف شوند، کم عارضه ترین انواع داروها می باشند.

در مورد اسپری باید گفت که انواع اسپری به هیچ عنوان باعث عادت کردن نمی شود، ولی حتماً باید به صورت صحیح استفاده شوند.

[h=2]عدم درمان به موقع بیماری آسم، چه عواقبی ممکن است داشته باشد؟[/h]عدم درمان به موقع نه تنها باعث می شود که شخص معضلات اجتماعی پیدا کند، بلکه شخصیت اجتماعی بیمار نیز تحت تأثیر قرار می گیرد و ضربه روحی بزرگی به بیمار وارد می شود. این بیماری باعث می شود فرد از کارش غیبت کند و از نظر اقتصادی نیز دچار مشکل شود.

آسم می تواند به قلب و عروق فشار بیاورد و باعث اختلالات قلبی و عروقی شود و فرد را از نظر یادگیری نیز تحت تأثیر قرار دهد.

[h=2]توصیه کلی شما به افراد سالم و افراد مبتلا به بیماری آسم کدام است؟[/h]باید سعی کنند که در معرض عفونت های ویروسی قرار نگیرند (یکی از راه های مقابله با عفونت ها، استفاده از واکسن آنفلوآنزاست که بایستی در دوران کودکی تزریق شود). از تماس با آلرژن ها و مواد محرک و آلاینده ها که زمینه حساسیت را ایجاد می کنند پرهیز کنند.

تنگی نفس را جدی بگیرند و از مصرف دخانیات و الکل پرهیز کنند و با توجه به این که اگر درمان آسم جدی گرفته شود، بیماری قابل کنترل است، با مشاهده اولین علایم آسم به پزشک مراجعه کنند و نسبت به درمان مناسب اقدام نمایند.

توصیه می شود که حتماً درمان را به طور مرتب ادامه دهند و چنانچه دارویی توسط پزشک تجویز شد، به موقع آن را مصرف کنند.